رمز و رازهای ظریف

گفت‌و‌گوبا علی خرم، دیپلمات سابق وزارت‌خارجه
رمز و رازهای ظریف
 متن مصاحبه علی خرم، دیپلمات سابق وزارت‌ خارجه را بازنشر می کند.

علی خرم، دیپلمات سابق سیاسی وزارت‌ خارجهدر این مصاحبه به ویژگی های محمد جواد ظریف پرداخته است.

       لطفا کمی در مورد سابقه فعالیت‏های محمد جواد ظریف قبل از اینکه وزیر خارجه شوند، صحبت کنید؛ باتوجه به اینکه شما از گذشته‌های دور با ایشان آشنایی داشته‌اید.

  دکتر ظریف از ابتدای تحصیلات دانشگاهی که مصادف با پیروزی انقلاب اسلامی در ایران بود، با سرکنسولگری در سانفرانسیسکو، سفارت در واشنگتن و نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد در نیویورک در تماس و همکاری بود. این موقعیت به ایشان فرصت مغتنمی ‌داد که از نزدیک اهداف سیاست خارجی و نوع تعامل جامعه جهانی با این اهداف را به‌خوبی بشناسد. در دوره دکترا و پس از آن، ایشان با سمت سفیر و سپس نماینده دائم در نیویورک مشغول به‌کار شد که فرصت مناسبی بود از نزدیک با سیاست خارجی آمریکا و دولتمردانش آشنا شود. قبل از نمایندگی دائم در?نیویورک، به مدت پنج سال معاونت حقوقی بین‌المللی وزارت امور‌خارجه را به عهده داشت که دوران اول گسترش روابط با جهان در دوره اصلاحات محسوب می‎گردید. پس از بازگشت از نیویورک که مصادف با دولت نهم شد، ایشان به تدریس و تحقیق در دانشگاه پرداخت تا در دولت یازدهم به‌عنوان وزیر امور‌خارجه انتخاب شود.

 به نظر شما ظریف چه ویژگی‏های اخلاقی و دیپلماتیک داشت که در دولت روحانی به‌عنوان وزیر امور خارجه انتخاب شد؟

 دکتر ظریف فردی  کاردان و مسلط به آداب و رسوم دیپلماتیک است. وی از عقلانیت، منطق و تعاملات دیپلماتیک در صحنه بین‌المللی برخوردار بوده و می‌داند چگونه منافع، مصالح و امنیت ملی کشور را در چانه‌زنی‌های دیپلماتیک به حداکثر برساند. ایشان یک دیپلمات حرفه‌ای است و به زبان انگلیسی هم با همان لهجه آمریکایی تسلط دارد. سوابق ایشان در زمینه دیپلماسی هم کاملا روشن و مشخص است. ایشان هم در مساله افغانستان موفق بوده‌ و هم سابقه دو دهه نمایندگی ایران در سازمان ملل را در کارنامه خود دارد. در همه این سال‌هایی که ایشان در سازم?ن ملل بوده‌ تجربیات ارزشمندی در زمینه‌های مختلف مانند مسائل خلع‌سلاح و حقوق بشر
کسب کرده‌است.

  باتوجه به دیپلماسی که ظریف در پیش گرفته، شاهد چه تحولاتی در روابط ایران با کشورهای دیگر هستیم؟ به ویژه در مقایسه با چند سال گذشته.

 یقینا یکی از چالش‌های اساسی کشور که باید فوری به آن رسیدگی شود در خصومت‌ها، فشارهای خارجی و تحریم‌ها ریشه داشته که دکتر ظریف و تیم کارآزموده وزارت‌خارجه این مهم را به‌عهده گرفتند. اطمینان بود با توانایی و لیاقت‌های آقای ظریف، چنانچه از ذخایر نیروهای خانه‌نشین وزارت امورخارجه استفاده شود، می‌تواند در راه اطمینان‌بخشی به جامعه بین‌المللی، اعتمادسازی، رفع تشنج و تشریک مساعی بین‌المللی با حداکثرسازی منافع، مصالح و امنیت ملی کشور موفق گردد. در این فاصله کوتاه شاهدیم چگونه تحولی در روابط ایران با کشورهای اروپایی?و خاورمیانه به‌وجود آمده است. از سوی دیگر بزرگترین پرونده سیاست خارجی ایران یعنی پرونده هسته‌ای، گام به گام شاهد پیشرفت
و موفقیت است.

 به‌نظر شما چشم‌انداز این نوع دیپلماسی چگونه خواهد بود و چه تاثیری بر آینده ایران خواهد داشت؟

 چنانچه پرونده هسته‎ای بتواند در نهایت، قرین موفقیت شود و در زمینه دیپلماسی هم بتوانیم با  تعامل سازنده  به بهبود روابط با همه کشورهای منطقه و جهان بپردازیم، شاهد رشد و شکوفایی اقتصاد و صنعت ایران و نقش‌آفرینی در تحولات منطقه‎ای و بین‌المللی
خواهیم بود.

  ارزیابی شما از شخصیت آقای ظریف به‌عنوان شخصی که بیشترین ارتباط را با مقامات کشورهای خارجی دارد چیست و در ایشان چه تواناییهایی میبینید؟

 دکتر ظریف فضای بین‎المللی را می‎شناسد و درک می‎کند و چون مبادی به آداب است و شأن دیپلماتیک را رعایت می‎کند، می‎تواند مورد اعتماد بین‌المللی قرار گیرد. اینها رمز موفقیت یک وزیر امورخارجه است که به دکتر ظریف کمک می‌کند در ماموریت
خود موفق شود.

  آیا این ویژگی‌های دیپلماسی آقای ظریف، بر رفع برخی سوء‌تفاهمهایی که در مورد ایران وجود دارد تاثیر‌گذار خواهد بود؟

 یقینا شرط اول رفع سوء‌تفاهمات، ایجاد اعتماد است که وقتی با برخی اصلاحات در ایران همراه شود می‎تواند سوء‌تفاهمات موجود در جامعه بین‌المللی را برطرف سازد. دکتر ظریف بنا به‌خصوصیاتی که گفته شد قادر است اعتماد‌سازی را برای ایران در سطح بین‌المللی به‌وجود بیاورد.

 آیا وجود یک وزیر امور خارجه کاردان همچون آقای ظریف برای بهبود روابط ایران در سطح بین‌الملل کافی است یا عوامل دیگری نیز در این امر دخیل هستند؟ به‌نظر شما در داخل ایران چه زمینه‌ها و عواملی باید برای وزیر خارجه فراهم شود تا بتواند سیاستهای بین‌المللی کشور را بهتر دنبال کند؟

 وجود یک وزیر خارجه کاردان برای بهبود روابط ایران در سطح بین‌المللی شرط لازم است. دو عامل مهم دیگر نیز باید دخیل باشند تا این اتفاق صورت گیرد: اول، وجود یک راهبرد سنجیده و منطبق بر واقعیت‌گرایی، قدرت، توان کشور، منافع و امنیت ملی لازم تا راه را باز نماید و بهبود روابط صورت گیرد. دوم، حمایت داخلی شامل حمایت مردم و حمایت نظام از وزیر امور خارجه به ترتیبی که کشورهای خارجی درک کنند این سلیقه‌های شخصی نیست و یک کشور پشت آن است.

  دیپلماسی رسانهای دکتر ظریف و اطلاع‌رسانی و ارتباط گرفتن وی از طریق شبکه اجتماعی فیسبوک با مردم چیست؟

 استفاده از اینترنت و شبکه‎های اجتماعی آن، اخیرا در دیپلماسی جا باز کرده و به آن «تکنولوژی دیپلماتیک» می‎گویند. استفاده از این ابزار بسیاری از مرزهای تصنعی گذشته که دیپلمات‌ها فقط باید ملاقات نمایند تا ابلاغ پیام شود را درنوردیده است. همچنین استفاده از این ابزار، باعث تسریع در دیپلماسی می‎گردد که در گذشته زمانبر بود. مهمترین بهره این تکنولوژی، برخورداری از نظرات موافقان و مخالفان یک سیاست است که می‎تواند به دیپلمات یا سیاستگزار کمک نماید که طرحی به اجرا بگذارد که یک طرفه نباشد. دکتر ظریف از قبل، از این تکنو?وژی استفاده می‌کرد و در مراودات بین‌المللی خود برای ارتباط و برخورداری از نظرات دیگران بهره می‌گرفت. وی هنگامی ‌که پست وزارت امور خارجه را تحویل گرفت همین روش را ادامه داد و توانست سیاست خارجی ایران را سریع‌تر و قوی‌تر پیش ببرد.

 به‌نظر شما این نوع تعامل رسانهای با مردم چه بازتابی در جامعه دارد؟

 مردم مایل هستند اهدافی که به خاطرشان رای دادند و درخواست‌هایی که در سیاست خارجی از مسئولان داشتند را در عمل ببینند و اگر جایی وجود دارد که مثلا فلان سیاست عملی نیست یا فلان کشور رفتار خاصی با ایران دارد، بدانند و با اظهارنظر خود قانع شوند که مسئولان نسبت به آنها بی‌توجه نیستند. ارتباطات اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی فرصتی است که بدون هرگونه مرز و مانعی مردم مستقیما با وزیر امور خارجه در
ارتباط باشند.

  با‌توجه به دیپلماسی که ظریف در سیاست خارجی به کار برده مسلما با موافقان و مخالفانی روبه‌رو‌ست. به نظر شما علت اصلی این‌گونه موافقت‌ها و به ویژه مخالفتها چیست؟

 وجود نظرات موافق و مخالف در هر کشور امری طبیعی است و نشان‌دهنده جامعه باز و با‌نشاط است. از سوی دیگر، شنیدن همه نظرات توسط مسئولان و انتخاب بهترین آنها نشانه دموکراسی و مردم‌سالاری است. اما پیاده کردن دموکراسی و عدم سوء‌استفاده از آزادی‌های آن، نیاز به سال‌ها تمرین و ممارست دارد تا برای مردم الگو گردد. مخالفان سیاست خارجی جدید ایران دو دسته‎اند: دسته اول آنها که در این رشته تخصصی کار نکرده و به‌طور ارتجاعی در مورد سیاست خارجی اظهارنظر می‌کنند. به عبارت دیگر، نه شرایط حاضر ایران را به درستی درک می‌کنند و نه?بر شرایط بین‌المللی وقوف دارند و نمی‌دانند ما از نظر برنامه «نفت در برابر غذا»، داشتیم پا جای پای عراق می‌گذاشتیم و حاکمیت ملی ما در دستان اعضای دائم شورای امنیت قرار می‌گرفت. دسته دوم آنها که در هشت سال گذشته مسئول ایجاد و تصویب قطعنامه‌های شورای امنیت علیه ایران و تنظیم تحریم‌های کمر‌شکن بودند که نه تنها اقتصاد و صنعت ایران بلکه حیثیت و شرف ایران و ایرانی را هدف قرار داده بود. اغلب اینها خود از وضع تحریم‌ها، سودهای کلان می‌بردند بنابراین امروز هم برای اینکه قافیه را از نظر سیاسی نبازند و هم منافع سرشا‌رش?ن قطع نگردد، با تغییر ساختار هشت سال گذشته شدیدا مقابله می‌کنند. درحالی‌که این دسته اگر یک ذره انصاف داشتند و اگر به منافع و امنیت ملی کشور متعهد بودند، امروز باید بیش از هرکس دیگری خوشحال می‌شدند که کاری که آنها خراب کردند، عده‌ای آمده‌اند ‌بی‌مزد و منت دارند بازسازی می‌کنند و از میزان بدهی‌های آنها
کسر می‌کنند.

close vindow

استخدام خبرنگار و خبرنویس حرفه ای در سایت شهراول

استخدام خبرنگار حرفه ای

در واتس اپ به شماره ۰۹۳۳۷۹۳۱۰۰۳ پیام  دهید